„Pedagogika planu daltońskiego” autorstwa Roela Röhnera i Hansa Wenke to jedna z najważniejszych publikacji poświęconych edukacji daltońskiej. Książka jest już dostępna w sprzedaży.
To pierwsze od blisko 80 lat tak obszerne opracowanie w języku polskim na temat koncepcji stworzonej przez Helen Parkhurst na początku XX wieku. Publikacja pokazuje, czym jest plan daltoński, jak można go wdrażać w przedszkolu i szkole oraz dlaczego nadal odpowiada on na potrzeby współczesnej edukacji.
Książka o planie daltońskim dla nauczycieli i edukatorów
„Pedagogika planu daltońskiego” może stać się praktycznym przewodnikiem dla nauczycieli, którzy chcą odejść od tradycyjnego modelu nauczania i mocniej skupić się na dziecku.
Autorzy pokazują, jak organizować pracę w taki sposób, aby uczniowie rozwijali:
- samodzielność,
- odpowiedzialność,
- współpracę,
- umiejętność planowania,
- refleksję nad własnym uczeniem się.
To szczególnie ważne dziś, gdy w edukacji coraz częściej mówi się o indywidualizacji nauczania i potrzebie dostosowania pracy do możliwości dziecka.
Wprowadzenie prof. Bogusława Śliwerskiego
Istotną częścią książki jest wprowadzenie prof. Bogusława Śliwerskiego pt. „Recepcja planu daltońskiego Helen Parkhurst w Polsce”.
Nie jest to tylko klasyczna recenzja. To obszerne opracowanie, które pokazuje plan daltoński w szerszym kontekście historycznym, pedagogicznym i społecznym. Profesor Śliwerski wyjaśnia, dlaczego współczesna edukacja ponownie sięga do idei Nowego Wychowania i dlaczego koncepcja Helen Parkhurst pozostaje aktualna.
Wprowadzenie pomaga czytelnikowi lepiej zrozumieć:
- skąd wywodzi się plan daltoński,
- jak rozwijał się w Europie,
- jakie miejsce zajmuje w historii edukacji,
- dlaczego może być odpowiedzią na problemy tradycyjnej szkoły.
Dlaczego plan daltoński jest nadal aktualny?
Plan daltoński zakłada, że dziecko nie jest biernym odbiorcą wiedzy. Ma ono możliwość działania, wyboru, podejmowania decyzji i brania odpowiedzialności za własną pracę.
W praktyce oznacza to taką organizację zajęć, w której każde dziecko może pracować we własnym tempie. Uczniowie, którzy szybciej radzą sobie z zadaniami, otrzymują przestrzeń do dalszej samodzielnej pracy, pogłębiania wiedzy i rozwijania swoich zainteresowań.
Dzięki temu nauczyciel nie musi prowadzić wszystkich dzieci dokładnie tą samą ścieżką. Może lepiej odpowiadać na ich potrzeby, możliwości i tempo rozwoju.
Humanistyczne spojrzenie na edukację
Prof. Bogusław Śliwerski już w pierwszych akapitach swojego opracowania zwraca uwagę, że książka jest ważnym głosem dla nauczycieli, którzy widzą edukację jako przestrzeń humanizmu.
Pisze o potrzebie odejścia od szkoły opartej na hierarchii, kontroli i dyrektywnym sterowaniu. Wskazuje też, że współczesny świat, pełen nowych technologii i dostępu do wielu źródeł wiedzy, wymaga innego podejścia do uczenia się.
Plan daltoński wpisuje się w ten kierunek. Otwiera szkołę na życie, aktywność dziecka i realne doświadczenia.
Praktyczne inspiracje dla nauczycieli
Podtytuł książki podkreśla jej praktyczny charakter. Autorzy nie zatrzymują się wyłącznie na teorii. Każdy rozdział pokazuje konkretne rozwiązania, które można wykorzystać w codziennej pracy z dziećmi.
Czytelnik znajdzie w książce między innymi:
- opisy działań nauczyciela,
- przykłady narzędzi daltońskich,
- inspiracje do organizacji pracy dzieci,
- ilustracje,
- zdjęcia,
- tabele,
- praktyczne wskazówki do wdrażania planu daltońskiego.
Dzięki temu publikacja ma charakter vademecum dla nauczycieli przedszkola, edukacji wczesnoszkolnej i szkoły podstawowej.
Dla kogo jest książka „Pedagogika planu daltońskiego”?
Ta publikacja będzie szczególnie wartościowa dla:
- nauczycieli przedszkola,
- nauczycieli klas I–III,
- dyrektorów placówek edukacyjnych,
- pedagogów i metodyków,
- osób zainteresowanych edukacją alternatywną,
- rodziców szukających wiedzy o planie daltońskim,
- nauczycieli, którzy chcą rozwijać samodzielność dzieci.
To książka dla tych, którzy szukają edukacji bardziej świadomej, spokojnej i opartej na zaufaniu do dziecka.
Podsumowanie
„Pedagogika planu daltońskiego” Roela Röhnera i Hansa Wenke to ważna pozycja dla każdego, kto chce lepiej zrozumieć plan daltoński i jego praktyczne zastosowanie.
Książka łączy solidne podstawy teoretyczne z przykładami z codziennej pracy nauczyciela. Wprowadzenie prof. Bogusława Śliwerskiego nadaje jej dodatkową wartość, pokazując plan daltoński w szerszej perspektywie historii i współczesnych przemian edukacyjnych.
To publikacja, która może pomóc nauczycielom inaczej spojrzeć na dziecko, uczenie się i rolę szkoły.
Wydanie książki metodycznej dla nauczycieli zorientowanych w edukacji na humanizm, na kierowanie się w edukacji potrzebami, potencjałem rozwojowym i zainteresowaniami dziecka jest przysłowiowym „strzałem w dziesiątkę”. W Europie następuje w ostatnim półwieczu sukcesywny powrót do pedagogiki Nowego Wychowania głównie dlatego, że nie można już dłużej tolerować tradycyjnego modelu szkoły, z jej hierarchiczną, autorytarną władzą i dyrektywnym sterowaniem procesem kształcenia oraz wychowania. Ponowoczesny świat wraz z dynamicznym przenikaniem do naszego życia nowych technologii komunikacyjnych, a więc i z otwartością na niezliczone źródła wiedzy, wprawdzie już sam wymusza na oświacie reformę, ale ta wciąż się broni, bo stanowi jakże wygodne dla polityków środowisko manipulacji, indoktrynacji czy narzucania schematów w poznawaniu świata. Nie bez powodów współcześni pedagodzy sięgają właśnie do pedagogiki początku XX wieku, bo wówczas wyraziściej genialni twórcy humanistycznej pedagogiki generowali idee i rozwiązania praktyczne, które burzyły istniejące struktury i zachęcały do otwierania edukacji szkolnej na życie, na jej funkcjonalność w stosunku do niego, a nie tylko przydatność polityczną czy rynkową, społeczno-gospodarczą.
Prof. Bogusław Śliwerski: Recepcja planu daltońskiego Helen Parkhurts w Polsce , „Pedagogika planu daltońskiego” SOR-MAN 2011)
